Dezynfekcja termiczna c.w.u. polega na okresowym podniesieniu temperatury w całej instalacji tak, aby w punktach czerpalnych można było uzyskać 70–80°C. Na co dzień instalacja powinna natomiast pracować w warunkach ograniczających rozwój bakterii – polskie przepisy wymagają możliwości uzyskania w punktach poboru ciepłej wody od 55 do 60°C.
Czym jest Legionella i dlaczego pojawia się w instalacji c.w.u.?
Legionella to rodzaj bakterii występujących naturalnie w środowisku wodnym, które mogą namnażać się również w instalacjach ciepłej wody użytkowej. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim przez wdychanie drobnych kropelek wody zawierających bakterie, np. podczas korzystania z prysznica. Szczególnie niebezpieczny jest więc aerozol powstający w słuchawkach natryskowych czy innych punktach poboru wody.
Zasobniki c.w.u. mogą tworzyć warunki sprzyjające namnażaniu Legionelli, zwłaszcza gdy woda jest utrzymywana przez dłuższy czas w sprzyjającej bakteriom temperaturze lub zalega w części zbiornika i instalacji. Bakterie rozwijają się przede wszystkim w zakresie około 20–50°C, a sprzyjają im również osady i biofilm pokrywający wewnętrzne powierzchnie instalacji.
Na czym polega dezynfekcja termiczna c.w.u.?
Instalacja powinna umożliwiać okresową dezynfekcję termiczną c.w.u., przy której w punktach czerpalnych można uzyskać temperaturę od 70 do 80°C. Oznacza to przegrzanie nie tylko wody znajdującej się w zasobniku, lecz także instalacji, przez którą gorąca woda jest następnie rozprowadzana.
Nie należy natomiast przyjmować jednej uniwersalnej częstotliwości wygrzewania dla każdego domu i każdego urządzenia. Zależy ona od konstrukcji instalacji, sposobu eksploatacji oraz zaleceń producenta źródła ciepła, zasobnika i automatyki.
Jak ustawić wygrzewanie zasobnika c.w.u.?
Wygrzewanie zasobnika c.w.u. należy uruchamiać zgodnie z instrukcją sterownika. W zależności od urządzenia funkcja może być określona jako dezynfekcja termiczna lub program anty-Legionella. Automatyka podnosi wtedy temperaturę wody na określony czas, a następnie wraca do zwykłych nastaw.
Trzeba jednak wyraźnie odróżnić program anty-Legionella w urządzeniu od dezynfekcji termicznej całej instalacji. W niektórych modelach program obejmuje wyłącznie wodę w zasobniku i może pracować przy temperaturze niższej niż 70–80°C. Jego uruchomienie nie oznacza więc automatycznie, że zdezynfekowane zostały przewody, cyrkulacja i punkty poboru. Skuteczność pełnej dezynfekcji zależy od osiągnięcia wymaganej temperatury również w tych częściach instalacji oraz utrzymania jej przez odpowiedni czas.
Schemat ustawienia zasobnika do dezynfekcji termicznej c.w.u.:
- sprawdź w instrukcji zasobnika i źródła ciepła, czy urządzenie ma funkcję dezynfekcji termicznej, jaki zakres temperatur osiąga i jak długo trwa cykl;
- ustal, czy program obejmuje wyłącznie zasobnik, czy może współpracować także z instalacją cyrkulacyjną;
- ustaw cykl w czasie, gdy nikt nie będzie korzystał z ciepłej wody, aby ograniczyć ryzyko poparzenia;
- przeprowadź dezynfekcję według procedury dopasowanej do konkretnej instalacji – doprowadź wodę o wymaganej temperaturze do przewodów i punktów poboru, kontrolując zarówno temperaturę, jak i czas jej utrzymania w dezynfekowanych miejscach. Na czas wygrzewania zabezpiecz użytkowników przed przypadkowym poborem gorącej wody, poparzeniem oraz kontaktem z aerozolem powstającym podczas przepływu przez armaturę;
- utrzymaj odpowiednią temperaturę przez czas przewidziany dla danej procedury;
- po zakończeniu cyklu przywróć zwykłe ustawienia pracy instalacji i sprawdź, czy temperatura c.w.u. wróciła do normalnego poziomu.
W rozbudowanych instalacjach jej przeprowadzenie warto powierzyć osobie z odpowiednimi kwalifikacjami.
Jak zapobiegać Legionelli w c.w.u. na co dzień?
Odpowiedź na pytanie, jak zapobiegać Legionelli w c.w.u., nie sprowadza się wyłącznie do okresowego przegrzewania wody. Istotna jest prawidłowa eksploatacja całej instalacji. Warto utrzymywać wymagane temperatury, nie dopuszczać do zastojów, regularnie uruchamiać rzadko używane punkty oraz usuwać kamień i osady z perlatorów i słuchawek prysznicowych. Nieużywane odcinki przewodów powinny być w miarę możliwości eliminowane.
Podstawa opracowania
Zalecenia i schemat ustawiania zasobnika zostały przygotowane na podstawie § 120 ust. 2 i 2a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a także zaleceń Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczących ograniczania ryzyka Legionelli.
Dobierz urządzenia do instalacji c.w.u w Tukado
W Tukado znajdziesz urządzenia do przygotowania i magazynowania ciepłej wody użytkowej, które możesz dopasować do rodzaju instalacji i źródła ciepła. Sprawdź:
- wymienniki c.w.u.,
- podgrzewacze c.w.u.,
- zasobniki c.w.u.,
- kotły.
Jeśli nie masz pewności, które rozwiązanie będzie odpowiednie do Twojej instalacji, skontaktuj się z Tukado. Pomożemy dobrać urządzenie do potrzeb budynku i sposobu przygotowania c.w.u.
FAQ
Jak często trzeba wygrzewać zasobnik c.w.u.?
Nie ma jednej częstotliwości odpowiedniej dla każdej instalacji. Zależy ona od rodzaju urządzenia, sposobu użytkowania i zaleceń producenta. Jeżeli sterownik ma program anty-Legionella, warto korzystać z niego zgodnie z instrukcją urządzenia.
Czy wystarczy podgrzać wodę w zasobniku do wysokiej temperatury?
Nie. Jeśli celem jest dezynfekcja całej instalacji, odpowiednio gorąca woda powinna dotrzeć również do przewodów i punktów poboru. Samowygrzewanie zasobnika c.w.u. nie usuwa problemu w odcinkach, w których woda zalega lub pozostaje chłodniejsza.
Czy program anty-Legionella w bojlerze działa automatycznie?
To zależy od konkretnego urządzenia i sterownika. W części modeli można ustawić automatyczny cykl podgrzewania, a w innych funkcję trzeba uruchamiać ręcznie. Przed konfiguracją warto sprawdzić w instrukcji, jaką temperaturę osiąga program i czy obejmuje tylko zasobnik, czy również współpracuje z instalacją cyrkulacyjną.
Jaka temperatura zabija Legionellę?
Niszczenie bakterii Legionella zależy zarówno od temperatury, jak i czasu jej działania. Powyżej 50°C ich namnażanie jest wyraźnie ograniczone, a wraz ze wzrostem temperatury bakterie giną coraz szybciej. Samo osiągnięcie około 60°C w zasobniku nie oznacza jednak skutecznej dezynfekcji całej instalacji. W przypadku dezynfekcji termicznej trzeba uzyskać wymaganą temperaturę w dezynfekowanych odcinkach i punktach poboru oraz utrzymać ją przez czas przewidziany dla danej procedury. Polskie warunki techniczne przewidują możliwość uzyskania podczas dezynfekcji70–80°C w punktach czerpalnych.